Κυριακή μετά των φώτων

«Τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καί σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς».        

ην μεθέορτο αυτή περίοδο της μεγάλης Δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων που διανύουμε, τονίζεται από την Εκκλησία μας ένα ιδιαίτερο στοιχείο που χάρισε στον κόσμο η φανέρωση του Θεού. Το φως. Ο Κύριος μας ήλθε στη γη σαν φως μέγα, σαν το μοναδικό φως. Η έλευση του Χριστού βρήκε τους ανθρώπους σε μια ατμόσφαιρα σκοταδιού. Καταθλιπτική, άχαρη, πληκτική, μονότονη, αποκαρδιωτική ζωή.

Ο φόβος και η σκιά του θανάτου νέκρωνε κάθε ψυχική διάθεση. Το σκοτάδι της άγνοιας δεν άφηνε το ανθρώπινο πνεύμα να εισδύσει στην αλήθεια. Το σκοτάδι της αμαρτίας πάγωνε κάθε φιλότιμη προσπάθεια για την αρετή και την ηθική πρόοδο. Ο άνθρωπος βρισκόταν σε μια διαρκή νάρκη. Αδύναμος να ελευθερωθεί από τα δεσμά που τον κρατούσαν δέσμιο. Ήλθε όμως το φως. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε. Το πυκνό σκοτάδι διαλύθηκε. Ο άνθρωπος πλέον γνωρίζει τα πάντα. «Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί»  και φάνηκε το πλήρωμα της Θεότητος.

Τίποτε δεν μένει πλέον κρυφό. Τα μυστικά του ουρανού είναι προσιτά στον άνθρωπο. Οι δολοπλοκίες και οι παγίδες του σατανά έγιναν φανερές. Το φως του Χριστού φωτίζει, θερμαίνει, ζωογονεί τις ψυχές των ανθρώπων, που βρίσκονται ακόμα στο σκότος της αμαρτίας, της πλάνης και του θανάτου.

Ο μεγαλοφωνότατος Προφήτης Ησαΐας προανήγγειλε τον Χριστό ως φως των λαών που βρισκόταν στο σκοτάδι, λέγοντας· «Τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καί σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς».

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη θλίψη και στεναχώρια για τον άνθρωπο από το να ζει χωρίς το φως του Χριστού και να περιπλανάται μέσα στα σκοτάδια της πλάνης, της δεισιδαιμονίας, μέσα στην σύγχυση των αιρέσεων και των προλήψεων. Αισθάνεται ένα άγχος να τον πιέζει, μια θόλωση του νου να τον βαρύνει. Είναι περισσότερο δυστυχής και αξιολύπητος από τον τυφλό.

Ἅγιοι Ἕρμυλος καὶ Στρατόνικος (13 Ιανουαρίου)

ἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Ἕρμυλος καί Στρατόνικος ζοῦσαν κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Ἀνατολῆς Λικινίου (308 – 323 μ.Χ). Ὁ Λικίνιος, ὅπως εἶναι γνωστό, γιά νά εὐχαριστήσει τούς εἰδωλολάτρες πού ἀντιπαθοῦσαν τόν Μέγα Κωνσταντίνο, διέταξε, περί τό 320 – 322 μ.Χ., διωγμό κατά τῶν Χριστιανῶν.
Ὁ Ἅγιος Ἕρμυλος, κατά τήν ἐκκλησιαστική τάξη, ἦταν διάκονος. Ὅταν παρουσιάσθηκε ἐνώπιον τοῦ αὐτοκράτορα καί ὁμολόγησε τήν πίστη του στόν Χριστό, ὑποβλήθηκε σέ φοβερά βασανιστήρια. Πρῶτα τόν μαστίγωσαν μέ ἀγκαθωτά μαστίγια. Οἱ φρικώδεις βασανισμοί δέν ἔφεραν τό ποθούμενο ἀποτέλεσμα. Στή δεινή δέ αὐτή κατάσταση εὑρισκόμενος ὁ Ἅγιος Ἕρμυλος, κλείσθηκε στήν φυλακή. Μετά ἀπό λίγες μέρες καταβλήθηκε νέα προσπάθεια, γιά νά ἀρνηθεῖ ὁ Μάρτυς τόν Χριστό. Ἐκεῖνος ἀπάντησε δοξολογώντας καί εὐχαριστώντας τό Ἅγιο Ὄνομα τοῦ Κυρίου.
Μεταξύ ἐκείνων πού παρευρίσκονταν στό μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Ἑρμύλου, ἦταν καί ὁ φίλος του Στρατόνικος, πού ὑπέφερε πολύ γιά τά παθήματά του. Μπροστά στό θέαμα τοῦ μαρτυρίου τοῦ φίλου του, ὁ Στρατόνικος δέν μπόρεσε νά κρατήσει τούς στεναγμούς καί τά δάκρυά του. Ἀμέσως τόν συνέλαβαν καί τόν κάλεσαν νά ἀρνηθεῖ τόν Χριστό. Καί ἐκεῖνος ἀκολούθησε τόν δρόμο τῆς καλῆς ὁμολογίας τοῦ φίλου του Ἑρμύλου. Τό μαρτύριο ἐπεκτάθηκε καί σ’ αὐτόν. Τόν κτύπησαν καί ἀκολούθως τόν ἔριξαν μαζί μέ τόν Ἕρμυλο στόν ποταμό Ἴστρο (Δούναβη), ὅπου καί οἱ δυό τους ἐδέχθησαν τό μακάριο τέλος καί ἔλαβαν τούς στεφάνους τοῦ μαρτυρίου.

Ὅσιος Μάξιμος ὁ Καυσοκαλυβίτης (13 Ιανουαρίου)

Ὅσιος Μάξιμος δύναται νά παραβληθεῖ γιά τήν αὐστηρότητα τοῦ βίου του καί τήν ἀρετή του πρός τούς μεγάλους ἀσκητές τῆς Αἰγύπτου, τῶν ὁποίων τό βίο ζήλωσε.
Καταγόταν ἀπό τήν Λάμψακο καί ὀνομαζόταν προηγουμένως Μανουήλ. Ἔγινε μοναχός στό ὄρος Γάνος τῆς Προποντίδος. Τό μοναχικό σχῆμα καί τό ὄνομα Μάξιμος προσέλαβε ἀπό τόν φημισμένο γέροντα Μᾶρκο. Ἐκεῖ ἀναδείχθηκε ἀκούραστος καί ἀκατάβλητος στήν μελέτη, τήν προσευχή, τήν κυριαρχία τῆς γλώσσας καί τήν ἀγάπη πρός τήν εἰρήνη καί τήν ὁμόνοια. Ἀκολούθως μετέβη στήν Κωνσταντινούπολη καί ἦταν τόση ἡ ἀρετή του, ὥστε ὁ αὐτοκράτορας Ἀνδρόνικος ὁ Παλαιολόγος (1376 – 1379) τόν κάλεσε στά ἀνάκτορα, γιά νά τόν γνωρίσει καί νά συνομιλήσει μαζί του. Στή συνέχεια πῆγε στή Θεσσαλονίκη, γιά νά προσκυνήσει τό Ἅγιο λείψανο τοῦ Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ Μυροβλήτου καί μετά κατέφυγε στήν ἔρημό τοῦ Ἄθω, στό Ἅγιον Ὄρος, πού φέρει σήμερα τό ὄνομά του. Ἐκεῖ ἔκτιζε ὅπου ἤθελε τήν καλύβα του (τό κελί του) τήν ὁποία στήν συνέχεια ἔκαιγε ἀπό ἀρετή, γιά νά μένει ἀκτήμων. Γι’ αὐτό καί ὀνομάσθηκε Καυσοκαλυβίτης. Ἔζησε μέ ὁσιακό τρόπο καί κοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 1320 μ.Χ. σέ ἡλικία 95 ἐτῶν.

Ὅσιος Ἰάκωβος (13 Ιανουαρίου)

Ὅσιος Ἰάκωβος (4ος αἰώνας μ.Χ.) ὑπῆρξε γέννημα καί θρέμμα τῆς πόλεως Νισίβεως τῆς Μεσοποταμίας. Ἀγάπησε ὅμως τήν ζωή τῆς ἐρημίας καί τῆς ἡσυχίας. Γιά τόν λόγο αὐτό ἔφυγε ἀπό τήν πόλη καί πῆγε στίς ὑψηλότατες κορυφές τῶν ορέων τῆς περιοχῆς, ὅπου καί διέμενε. Ἐκεῖ ἀντιμετώπιζε μέ γενναιότητα καί καρτερία τίς δυσμενεῖς καιρικές συνθῆκες πού τόν καταταλαιπωροῦσαν, τόν ὑπερβολικό δηλαδή καύσωνα τοῦ καλοκαιριοῦ καί τόν παγετό τοῦ χειμώνα.
Ὅπως ἀναφέρεται στό Συναξάρι του, ὁ Ὅσιος γιά τροφή του χρησιμοποιοῦσε ἀγριόχορτα καί λίγο νερό καί γιά ἐνδυμασία του εἶχε ἕναν καί μοναδικό ἁπλό χιτώνα. Μέ αὐτή τή λιτή ἀσκητική ζωή, ἐξασθένιζε βέβαια τό σῶμα του, προσέφερε ὅμως συνεχῶς πνευματική τροφή στήν ψυχή του.
Τά ἀποτελέσματα τῆς ἀσκητικῆς του ζωῆς ὑπῆρξαν πλούσια. Πρῶτα ὁ Ὅσιος ἀπέκτησε τήν παρρησία πρός τόν Θεό. Ἔπειτα, μέ τήν δύναμη καί τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἔλαβε τήν ἱκανότητα νά προβλέπει τά μέλλοντα καί νά ἐπιτελεῖ θαύματα, ὅπως τό ἀκόλουθο:
Κάποτε, ἐνῶ διερχόταν ἀπό ἕναν τόπο, εἶδε σέ κάποια πηγή μερικές νέες γυναῖκες νά κάνουν τήν ἐργασία τους μέ ἀναιδή καί ἄσεμνη ἐμφάνιση. Ὁ Ὅσιος δέν ἀνέχθηκε αὐτήν τήν κατάσταση. Ἔτσι, μέ τρόπο θαυματουργικό, ἀπό τήν μιά μεριά ἀποξήρανε τήν πηγή, ἐνῶ ἀπό τήν ἄλλη ἔκαμε νά γίνουν ὁλόλευκα ἀπό μαῦρα τά μαλλιά τῶν ἀναίσχυντων γυναικών. Καί βέβαια, ὕστερα ἀπό παράκληση τῶν Χριστιανῶν, προσευχήθηκε καί ἡ πηγή ἔβγαλε πάλι νερό. Τίς γυναῖκες ὅμως, τίς ἄφησε νά μείνουν μέ λευκά τά μαλλιά γιά σωφρονισμό καί διόρθωση πνευματική.

Ἅγιος Ἱλάριος Ἐπίσκοπος Πικτώνων (13 Ιανουαρίου)

Ἅγιος Ἱλάριος καταγόταν ἀπό τήν Γαλλία καί γεννήθηκε κατά τόν 4ο αἰώνα μ.Χ. στήν πόλη Πουατιέ. Οἱ γονεῖς του ἦσαν εἰδωλολάτρες καί ἐκεῖνος μετεστράφη πρός τόν Χριστό καί ἔγινε Ἐπίσκοπος τῆς γενέτειράς του. Τό ἔτος 356 μ.Χ. ἐξορίσθηκε ἀπό τόν αὐτοκράτορα Κωνστάντιο (337 – 361 μ.Χ.) στή Φρυγία γιά τά ὀρθόδοξα φρονήματά του. Στήν ἐξορία, ὅπου ἔμεινε γιά τέσσερα συνεχή ἔτη, ἔγραψε τό «Περί τῆς Τριάδος» ἔργο του καί τό «Περί Συνόδων», τό ὁποῖο ἀπηύθηνε πρός τούς Χριστιανούς τῆς Δύσεως, γιά νά τούς πληροφορήσει περί τῶν ἀγώνων τῶν Ὀρθοδόξων τῆς Ἀνατολῆς κατά τοῦ Ἀρειανισμοῦ.
Ὁ Ἅγιος, τό 359 μ.Χ., ἔλαβε μέρος στή Σύνοδο τῆς Σελευκείας τῆς Ἰσαυρίας καί μετεῖχε τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ἐπισκόπων, οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν ἀπό τή Σύνοδο στήν Κωνσταντινούπολη, μέ σκοπό νά γνωρίσουν στόν αὐτοκράτορα τίς ἀποφάσεις τῆς Συνόδου. Ὁ Ἅγιος ζήτησε ἰδιαίτερη ἀκρόαση ἀπό τόν αὐτοκράτορα, ἀλλά δέν ἔγινε δεκτός καί ἐκδιώχθηκε. Ἐπανῆλθε στή Γαλλία, ὅπου καί συνέχισε τούς ἀγῶνες του κατά τῶν αἱρετικῶν καί τή δράση του ὑπέρ τῆς Ὀρθοδοξίας. Στή Σύνοδο τῶν Παρισίων, πού ἔγινε τό ἔτος 361 μ.Χ., ὁ Ἅγιος Ἱλάριος κατόρθωσε νά ἀναθεματισθοῦν οἱ Ἀρειανοί καί οἱ ἀρχηγοί τους στή Δύση, Αὐξέντιος, Οὐρσάκιος, Οὐάλης καί Σατουρνίνος καί νά ἀναγνωρισθεῖ τό κύρος τῶν ἀποφάσεων τῆς Α’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Ἀπό τήν Γαλλία ὁ Ἅγιος μετέβη στήν Ἰταλία, ὅπου, τό ἔτος 364 μ.Χ., προήδρευσε τῆς Συνόδου τῶν Μεδιολάνων καί καταπολέμησε τόν αἱρετικό Ἐπίσκοπο τῆς πόλεως αὐτῆς, Αὐξέντιο.
Ὁ Ἅγιος Ἰλάριος κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη μεταξύ τῶν ἐτῶν 366 – 368 μ.Χ.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἅγιος Κεντιγκέρνος (Kentigern) Ἐπίσκοπος Γλασκόβης (13 Ιανουαρίου)

Ἅγιος Κεντιγκέρνος καταγόταν ἀπό τήν Σκωτία. Περί τῶν παιδικῶν του χρόνων θρυλοῦνται πολλά. Λέγεται ὅτι ἦταν ἐξώγαμο παιδί κάποιας βασιλόπαιδος τήν ὁποία, ὁ προσβεβλημένος πατέρας της τήν ἔβαλε σέ μία βάρκα πού ἄφησε ἀκυβέρνητη στό πέλαγος. Ἡ βάρκα ἐξόκειλε κοντά στή Μονή τοῦ Κούλρος. Ὁ Ἡγούμενος Ἅγιος Σέρφ εὐσπλαχνίστηκε τή μητέρα καί τό παιδί καί ἀνέλαβε τήν προστασία τοῦ βρέφους. Ὁ Ἅγιος ὀνομαζόταν καί Μούνγκο, πού σημαίνει «προσφιλής, ἀγαπητός» ἤ, κατ’ ἄλλους, «σκυλάκι, κουτάβι», λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ Ἅγιος ἀκολουθοῦσε τόν προστάτη του Ἅγιο Σέρφ.
Ὁ Ἅγιος ἐγκαταστάθηκε στή Γλασκόβη, ὅπου ἔγινε καί Ἐπίσκοπος. Ὁ βίος του ἦταν πολύ ἀσκητικός. Ἡ ἐνδυμασία του ἦταν ἀπό δέρμα ζώων, διέμενε δέ σέ σπήλαιο ἀσκούμενος στήν προσευχή. Θεωρεῖται ὅτι κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη τό ἔτος 612 μ.Χ. σέ ἡλικία 85 ἐτῶν.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx

Ἅγιος Ρεμίγιος Ἐπίσκοπος Ρημῶν (13 Ιανουαρίου)

Ἅγιος Ρεμίγιος γεννήθηκε τό ἔτος 437 μ.Χ. στήν πόλη Λυόν τῆς Γαλλίας. Γενόμενος Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως τῶν Ρημῶν τῆς Γαλλίας, πούλησε τήν μεγάλη του περιουσία, διένειμε τά χρήματα στούς φτωχούς καί σέ ἄλλες ποικίλες ἀγαθοεργίες. Ἀφοσιώθηκε μέ θεῖο ζῆλο στή μελέτη τοῦ θείου λόγου, στήν καταπολέμηση τῶν αἱρετικῶν καί τό ἱεραποστολικό ἔργο. Πρώτιστο μέλημά του ἦταν τό κήρυγμα τῆς ἀλήθειας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στούς Ἐθνικούς. Τό μεγάλο κατόρθωμα τῆς ἐπισκοπικῆς του δράσης ἦταν ἡ βάπτιση τοῦ βασιλέως τῶν Γάλλων Κλόβιος τοῦ Α’ κατά τήν ἡμέρα τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους 496 μ.Χ., τῶν δυό ἀδελφῶν αὐτοῦ καί 3.000 γυναικῶν καί παίδων. Γιά τό τεράστιο ἱεραποστολικό του ἔργο ὀνομάσθηκε «Ἀπόστολος τῆς Γαλλίας».
Ὁ Ἅγιος Ρεμίγιος μέ τό πέρασμα τοῦ χρόνου ἔχασε τήν ὅρασή του καί κοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη τό ἔτος 533 μ.Χ.

Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/index.aspx